چاقی ،درمان چاقی،داروهای ضد اشتها
تاثير تركيبات كتوني بر ايجاد بي اشتهايي و بي ميلي، در روند ادامه ي
رژيم پر پروتئين و چربي به قدري چشمگير مي باشد كه پس از مدتي رژيم
گيرندگان خودبخود مقدار غذاي خود را تا حد ايجاد سير منفي انرژي دريافتي
كاهش مي دهند. انجام اين رژيم لاغري در پنج مرحله پي در پي به صورت زير
توصيه شده است:
مرحله اول رژيم دكتر اتكينز
مرحله
ي اول عبارت است از: حذف كامل مواد قندي ساده و مركب (كربوهيدرات ها) به
هر شكل و صورتي از برنامه ي غذايي روزانه - مصرف بدون محدوديت تخم مرغ و
انواع گوشت هاي قرمز و سفيد - بهره گيري از خامه، كره، روغن نباتي يا
حيواني و مايونز تا حد ظرفيت و اشتهاي رژيم گيرندگان. در اين مرحله از
رژيم، فقط به مقدار بسيار محدودي از سالادي كه حاوي كاهو، خيار، كرفس،
تربچه و پياز با سس (حاوي مقدار زيادي روغن) باشد، استفاده مي شود.
مرحله دوم
در مرحله ي دوم نيز
مثل مرحله اول، مصرف بدون محدوديت گوشت ها و روغن ها وهمچنين تخم مرغ مجاز
بوده و فقط بين 8-5 گرم كربوهيدرات يا قند و چند پره ي گردو و مقدار بسيار
محدود و ناچيزي گوجه فرنگي ميل مي شود.
مرحله سوم
در اين زمان علاوه
بر مواد غذايي مراحل قبلي، مقدار يك دوم تا دو سوم ليوان سبزيجاتي مانند
كدوي سبز، انواع كلم هاي مختلف، لويباي سبز، فلفل دلمه اي، بادمجان، اسفناج
و گوجه فرنگي به صورت مخلوط يا جداگانه اضافه مي شود و از مواد غذايي حاوي
كربوهيدرات مثل نان، سيب زميني، ماكاروني و برنج به قدري اجازه داده مي
شود كه جمع كل كربوهيدرات دريافتي از 16-10 گرم تجاوز نكند ( يك كف دست نان
به طور تقريبي 15 گرم كربو هيدرات دارد).
مرحله چهارم
در اين مرحله
مقدار كربوهيدرات يا قندهاي ساده و مركب را تا حد 30-20 گرم در روز افزايش
داده و از اين جهت علاوه بر مواد گوشتي و پروتئيني و چربي ها رژيم گيرندگان
مي توانند دو روز در هفته مقدارمحدودي انواع توت، طالبي و گريپ فورت مصرف
كنند.
مرحله پنجم
در مرحله ي آخر،
ضمن ادامه ي تاكيد بر مصرف بدون محدوديت مواد چربي و پروتئيني مانند انواع
گوشت ها، تخم مرغ، كره، خامه و سس مايونز، كربوهيدرات دريافتي را تا حد 25
تا 30 گرم افزايش مي دهند. بدين ترتيب امكان مصرف يك برش نان يا چند قاشق
برنج در طول روز فراهم مي شود.
اگرچه با اجراي دقيق و كامل اين رژيم لاغري، امكان كاهش وزني به مقدار 10- 8 كيلوگرم در كوتاه مدت ميسر مي شود، ولي به علت خطرات فراوان وعوارض جبران ناپذير ناشي از چنين برنامه ي تغذيه اي نامتعادلي، سلامتي رژيم گيرندگان مورد تهديد قرار مي گيرد. هر چند به علت وضعيت خاص برنامه هاي روزانه در اين رژيم و استفاده ي بدون محدوديت از غذاهاي خوش مزه و پرچرب و عدم احساس گرسنگي ، رضايت رژيم گيرندگان جلب مي شود و بسيار راضي مي شوند، ولي امروزه چنين برنامه اي منسوخ و ممنوع شده است؛ زيرا عوارض زيادي براي سلامتي جسم و جان افراد ايجاد مي كند.
مكانيسم اثر و خطرات و صدمات احتمالي رژيم دكتر اتكينز
به علت دريافت ناكافي مواد كربوهيدراتي و سوخت ناقص چربي هاي فراوان مصرفي، مواد كتوني دربدن انباشته مي شوند كه از يك طرف به علت تاثير بر مركز اشتها، باعث كاهش اشتها و عدم رغبت به غذاخوردن در رژيم گيرندگان مي شود و از طرف ديگر كليه ها را تحت تاثير قرار داده و دفع اسيد اوريك حاصل از تجزيه ي مواد پروتئيني حاوي پورين را مهار مي كند.
بدين ترتيب حجم اسيد اوريك در خون و مايعات بدن افزايش يافته و در افراد مستعد براي ابتلا به بيماري نقرس، باعث ايجاد اين بيماري يا حمله شديد آن مي شود. مصرف بدون محدوديت انواع روغن ها و چربي هاي حاوي اسيدهاي چرب اشباع شده، سطح تري گليسريدها و كلسترول به ويژه كلسترول بد يا LDL را افزايش داده و سطح كلسترول خوب، يعني HDL را كاهش مي دهد كه خود زمينه ساز و ايجاد كننده ي گرفتگي عروق خوني، فشارخون، بيماري هاي قلبي، كليوي و سكته هاي مغزي مي باشد.
عوارض ديگري كه مي توانند در اثر پيروي ازاين روش كاهش وزن يا رژيم هاي مشابه ايجاد شوند، عبارتند از: يبوست شديد، هموروئيد، بدبويي نفس، ريزش مو، آزردگي كبد، عصبانيت شديد و عدم تحمل ديگران و دهها عارضه و صدمات ديگر.
در ضمن افرادي كه به موازات اجراي چنين برنامه ي نامتعادل و نامناسبي،
مكمل هاي ويتاميني و املاح دريافت نمي كنند، به گرسنگي هاي پنهان سلولي و
تبعات ناشي از تخليه ي كامل ذخيره بدن از اين مواد حياتي و بيماري هاي ناشي
از آن دچار خواهند شد.
علل چاقي
الف) فشارهاي دروني، استرسها و افسردگيها
ب) ثانويه به بيماريهايي ازقبيل : هيپوتيروئيديسم (کمکاري تيروئيد)، اختلالات هيپوتالاموس و …
ج) مصرف بعضي داروها مثل داروهاي ضد بارداري، ضدافسردگي و ضداضطراب و کورتونها
د) اختلال تغذيهاي (دريافت بيشتر انرژي و کمي فعاليت)
ه) ژنتيک: 30% علت چاقيها را شامل ميشود.
از تمامي اين عوامل اختلال تغذيهاي و يا اگر بهتر گفته شود عادات بد غذايي از همه مهمتر است، بطوريکه اگر شخصي علاوه بر نياز روزانهاش هر روز يک نان سوخاري (که بسيار کالري کمي دارد) اضافه بخورد، بعد از 20 سال پانزده کيلوگرم اضافهوزن پيدا خواهد کرد.
درمانهاي چاقي به چهار دستة دارويي، استفاده از وسايل و شيوههاي مخصوص، جراحي و رژيمدرماني تقسيم ميشوند.
چاقي و افزايش وزن
امروزه به عنوان يكي از بزرگترين معضلات سلامتي گريبانگير تعداد زيادي
از ابناي بشر گشته است. ابتلا به اين بيماري ميتواند داراي علل متفاوتي
باشد نظير دريافت زياده از حد انرژي و بدغذايي وكم كاري بعضي از غدد نظير
غده تيروئيد و يا غدد جنسي نر و يا هيپوفيز, كم تحركي ناشي از پيشرفت
تكنولوژي و پشت ميز نشيني, اختلال در
عملكرد سيستم كنترل اشتها و
تغييرات هورموني بعد از سن بلوغ و يائسگي . چاقي ميتواند زمينه ساز ابتلا
به بعضي از بيماري ها نظير افزايش قند و يا چربيها و كلسترول خون و افزايش
قشار خون و دردهاي مفصلي گردد. همچنين مشخص شده است كه ميزان شيوع سيروز
كبدي, بيماري هاي قلب و عروق, سنگهاي صفراوي و كليوي و انواع سرطانها در
افراد چاق بيش از ديگر افراد است. روي ديگر اين سكه لاغري مفرط است كه
ميتواند از عوارض سوتغذيه مزمن و يا بيماري هاي گوارشي يا اختلال در كار
بعضي از غذذ درون ريز و ... باشد.
افزايش چربي در ناحيه شكم خطر ابتلا به حملات قلبي و ديابت را براي شما افزايش ميدهد. هنگامي كه شما بيشتر از حد نيازتان انرژي دريافت ميكنيد كبدتان آنرا بصورت چربي در بدنتان ذخيره مينمايد. سلولهاي چربي شكم و باسن با هم تفاوت دارند. خوني كه در بافت شكم وجود دارد به كبد ميرود در صورتيكه خوني كه در بافت باسن وجود دارد به جريان خون كلي وارد ميگردد.
كساني كه چربيهايشان در بافت شكمشان ذخيره ميگردد بواسطه اينكه كبدشان بايد چربي اضافي را از جريان خون بردارد و همچنين بواسطه اينكه بافت خود كبدي از چربي انباشته ميشود نميتواند به خوبي بافت كبدي كساني كه چربي هاي بدنشان در ناحيه باسن شان تجمع مي يابد انسولين اضافي را از خون بردارند.
كساني كه چربي بدنشان در ناحيه شكمي تجمع ميشود اصطلاحا سيب و كساني كه چربي بدنشان بيشتر در ناحيه باسنشان تجمع مي يابد اصطلاحا گلابي ناميده ميشوند. سيب ها داراي سطح بالاتري از انسولين و قند خون ميباشند كه اين امر باعث افزايش سطح "LAD" يا چربي بد كه سهم عمده اي در ايجاد حملات قلبي دارد ميشود و سطح "HDL" يا چربي خوب كه درجلوگيري از حملات قلبي نقش موثري دارد را كاهش ميدهد.
