شب ادراری كه به آن Nocturnal enuresis نیز می گویند به بی اختیاری ادراری در خواب گفته می شودو بنابراین بادفع ادرار در بیداری تفاوت دارد.

    شب ادراری به دو دسته اولیه و ثانویه تقسیم می شود.

   
در نوع اولیه بی اختیاری ازطفولیت وجود دارد ولی در نوع ثانویه زمانی است كه كودك حداقل به مدت 6 ماه متوالی شب ادراری نداشته باشد. شب ادراری اولیه به علت اختلال در تكامل سیستم عصبی رخ می دهد . معمولاً شب ادراری در پسربچه ها بیشتراست و پس از 5 سالگی، هرسال موارد شب ادراری 50% كاهش  می یابد. سابقه خانوادگی نقش مهمی در شب ادراری كودكان دارد. اگر یكنفر از والدین سابقه شب ادراری داشته است احتمال شب ادراری در فرزند آنها به 45% می رسد.

    نقص اصلی در شب ادراری اولیه عبارت است ازاینكه در این افراد پیامهای عصبی كه از مثانه پر به منطقه خواب در مغز افراد ارسال می شود شناسایی نمی گردند و از طرف دیگر مثانه بچه های مبتلا به شب ادراری ظرفیت كمتری نسبت به دیگر همسالان دارد. اینكه در شب ادراری نقش مسائل احساسی و هیجانی نقش دارند از نظر علمی و پزشكی كاملاً تأئید نشده است.


    درمان: گدشت زمان بهترین روش درمان است. از آنجاییكه این بیماری ناامید كننده است و با اعتماد به نفس بچه تداخل ایجاد می نماید توصیه به بررسی مرحله به مرحله می شود. خوشبختانه در 75% این كودكان نتیجه درمانی مؤثر می باشد و همیشه باید والدین با پزشك كودكشان ارتباط داشته باشند تا شب ادراری نوع اولیه از نوع ثانویه افتراق داده شود. باید در نظر داشت كه تكامل بچه ها متفاوت است و از طرفی شب ادراری در مرحله ای از زندگی به شكل طبیعی وجود دارد. آموزش توالت به بچه ها نیازمند صبر و حوصله است . اغلب بچه ها تا 4-3 سالگی دستشویی رفتن را بطور كامل آموزش دیده اند. معمولاً اطمینان دادن و تشویق كردن كودكان نقش مهمی را در درمان دارد.

    نكاتی كه توصیه به انجام آنها می شود.

    1-       كودكان را به رفتن دستشویی قبل از خواب تشویق نموده و از مصرف مواد آبكی پرهیز نمایید.

    2-       رختخواب این افراد را با پلاستیك بپوشانید.

    3-       از زنگ اخبار برای كودكان بزرگتر ( سنین مدرسه ) استفاده كنید. این زنگ به محض احساس ادرار با ایجاد صدای زنگ كودك را از خواب بیدار نموده و كودك باید به دستشویی برود.

    4-       ورزش مثانه

    5-       مصرف داروها نظیر DDAVP – ایمی پیرامین كه بسیار موثر بوده و بطور موقت شب ادراری را برطرف می سازد. اغلب یكی از داروها استفاده می شود و بخصوص وقتی كودك در محلی غیر از خانه بوده یا به اردو رفته است قابل استفاده است. ایبوبروفن ( ادویل ) نیز توصیه شده اند.

     

    در شب ادراری ثانویه چه باید كرد؟

    3-2% كودكان مبتلا به شب ادراری ثانویه هستند و نیازمند بررسی پزشكی دقیق تر می باشند.

    علتهای شب ادراری ثانویه عبارتند از عفونت ادراری- اختلالات متابولیك نظیر بیماری قند- فشار خارجی روی مثانه مثلا به علت یبوست و ضایعات نخاعی در شب ادراری ثانویه باید در كنار معاینات بالینی آزمایشات ادرار ساده و كشت ادرار انجام گردد و درمان آن بسته به علت شناسایی شده دارد.

    پیش آگهی در شب ادراری اولیه و ثانویه كاملا خوب است و با درمان مؤثر می توان نا امیدی خانواده و اضطراب و خجالت كودكان را برطرف نمود.

    نكات مهم

    شب ادراری به 2 نوع اولیه و ثانویه تقسیم می شود نوع اولیه ناشی از تأخیر در بلوغ سیستم عصبی است درمان نوع اولیه شب ادراری گذشت زمان است و تمام انواع شب ادراری قابل كنترل است مشاوره با پزشك كودكتان را فراموش نكنید.