کم شنوایی های اکتسابی، کم شنوایی هایی است که پس از تولد- در هر زمانی در طول زندگی فرد- ایجاد شوند و علت آن بیماری ها، صدمات و شرایط خاص اند. مثال هایی از شرایط
ایجاد کننده کم شنوایی در کودکان عبارتند از:
- عفونت های گوش (اوتیت میانی) ـ داروهای اتوتوکسیک(صدمه به سیستم شنیداری) – مننژیت – سرخک – انفسفالیت – آبله مرغان – آنفلوانزا – سرخجه – ضربه به سر – قرار گرفتن در معرض اصوات بلند. شنوایی یکی از حواس برتر انسان است . محروم بودن از حس شنوایی فقط به مفهوم نشنیدن صدا نیست ، بلکه ماحصل این محرومیت ، موجب عدم دستیابی به بسیاری از تجربیات مفید و امید بخش زندگی فردی و اجتماعی می شود تا جایی که ممکن است فرد را از مسیر موفقیت دور نماید . توجه به این مسئله ، که صحبت کردن امری اکتسابی است و انسان از راه شنیدن ، زبان محیط اطراف خود را فرا گرفته و سپس قادر به تکلم می گردد ، اهمیت ویژه این حس را نشان می دهد . لذا بدون شنیدن ، گفتار به وجود نخواهد آمد و به همین علت ، کودکان و افراد ناشنوا قادر به تکلم نیستند. اما نکته قابل تأمل این است که چطور می توانیم از ایجاد کم شنوایی و به دنبال آن عدم تکلم جلوگیری وپیشگیری کنیم . “پیشگیری از کم شنوایی”
والدین باید قبل از بچه دار شدن ، این مساله را در نظر بگیرند و نسبت به آن اطلاعات و آگاهیهای لازم را کسب کنند ؛ آنها می توانند با رعایت موارد زیر ، احتمال تولد فرزند کم شنوا یا سخت شنوا را کاهش دهند :
۱-انجام مشاوره ژنتیکی قبل از ازدواج . ۲-RH انجام آزمایشات خونی و بررسی عامل “. ۳- مشاوره با پزشک قبل از بارداری در صورت ابتلاء به بیماری مزمن یا خاص . ۴- مصرف نکردن دارو ، بدون تجویز پزشک در دوران بارداری . ۵- جلوگیری از ضربات فیزیکی و مکانیکی در دوران بارداری. ۶- مراقبت جهت پیشگیری از ابتلاء به بیماریهای مختلف در دوران بارداری . ۷- مبادرت به زدن واکسن سرخجه قبل از بارداری و … “عوامل احتمال کم شنوایی بعد از تولد”
فاکتورهای دوران نوزادی ( از تولد تا یک ماهگی ) که خطر ابتلاء به کم شنوایی را افزایش می دهند عبارتند از:
۱- سابقه خانوادگی درخصوص وجود کم شنوایی مادرزادی حسی یا عصبی. ۲- عفونتهای دوران نوزادی مانند سیفلیس و سرخجه. ۳- وزن کمتر از ۱۵۰۰ گرم نوزاد هنگام تولد . ۴- زردی دوران نوزادی در حدی که منجر به تعویض خون شود. ۵- مصرف داروهایی که اثر تخریبی روی شنوایی دارند . مانند آمینو گلیکوزیدها ( خبتامایسین، توبرامایسین، کاتامایسین و استرپتومایسین، هنگامی که به صورت دوره ای و طولانی مدت مصرف شود . ) ۶- مننژیت باکتریایی. ۷- وجود نشانه های غیر طبیعی یا اختلالاتی که با شنوایی مرتبط است . ۸- نگهداری نوزاد در بخش مراقبتهای ویژه نوزادان بیش از ۵ روز.
فاکتورهای دوران کودکی ( یک ماهگی تا سه سالگی ) که خطر ابتلاء به کم شنوایی را افزایش می دهند عبارتند از :
۱. نگرانی والدین نسبت به تأخیر زبان آموزی و تکلم ، با توجه به سن کودک. ۲. مننژیت باکتریایی و عفونتهای مرتبط با کاهش شنوایی . ۳. ضربه به سر که با کاهش هوشیاری کودک یا شکستگی جمجمه همراه باشد . ۴. مصرف داروهایی که اثر تخریبی بر روی شنوایی دارند مانند آمینو گلیکوزیدها به مدت طولانی . ۵. عفونتهای مزمن گوش میانی و تجمع مایع در گوش میانی بیش از ۳ ماه . ۶. اختلالاتی مانند شکاف کام که عملکرد شیپور استاش را مختل می کند . ۷. وجود سابقه کاهش شنوایی دائم یا پیشرونده در فامیل . ۸. بیماریهای دوران کودکی مانند اوریون ، مننژیت ، مخملک. ۹. آسیب های دوران کودکی به ویژه شکسستگی جمجه، برخورد اجسام تیز با سر یا گوش، قرار گرفتن در معرض اصوات بلند و… .
اگر کودک شما دارای یکی از فاکتورهای فوق باشد ، نسبت به ابتلاء به کم شنوایی در معرض خطر بیشتری قرار دارد شما دراین رابطه باید با یک متخصص گوش و حلق بینی و یک کارشناس شنوایی شناسی ( ادیولوژیست ) مشورت نمایید و در صورت تشخیص ، باید از کودک شما ارزیابی کامل شنوایی به عمل آید .
“عوارض ناشی از وجود کم شنوایی دائم”
اگر کودک شما یا هر فرد دیگری مبتلا به کم شنوایی باشد و برای تشخیص ، درمان و توانبخشی آن اقدام نکنید ، پس از گذشت زمان کمی به عوارض ناشی از کم شنوایی نیز مبتلا می شود . این عوارض عبارتند از :
تأخیر در رشد طبیعی گفتار و زبان ، اختلالات تولیدی گفتار ، اختلال در روان بودن گفتار ، اختلال در صرف و نحو زبان ، اختلال در ارتباط گیری، اختلال عاطفی – رفتاری ، اختلال در تفکر ، تاخیر در رشد اجتماعی – فرهنگی ، اختلال در یادگیری و افت تحصیلی ، اختلال خواندن و نوشتن ، اختلال در حافظه شنیداری ، بروز ناتوانیهای درکی – شنیداری ، کاهش ذخیره لغات و …
“درمان و توانبخشی”
پس از ارزیابی شنوایی ، متخصص شنوایی شناسی ، درباره وضعیت شنوایی کودکتان با شما صحبت خواهد کرد . برخی اختلالات شنوایی ، مانند اوتیت گوش میانی و گوش خارجی به وسیله دارو قابل درمان است ، اما برخی دیگر از اختلالات شنوایی ، مانند کاهش شنوایی حسی – عصبی قابل درمان دارویی نیست و فرد باید در پروسه توانبخشی قرار گیرد . در تعریف ، توانبخشی عبارت است از مجموعه خدمات پزشکی ، اجتماعی ، روانی ، حرفه ای و آموزشی که به منظور باز توانی فرد اجرا می شود تا کارایی فرد به بالاترین حد ممکن برسد و بتواند به طور مستقل در جامعه زندگی کند .
با پیشرفتهای به عمل آمده در زمینه فن آوری ، در سالهای اخیر ، فراهم آوردن اطلاعات گفتاری به وسیله سمعک ، حتی برای کودکانی که مبتلا به شدیدترین میزان نقص شنوایی باشند نیز ممکن گردیده است . سمعکها مؤثرترین راهکار و بهترین تدبیر درمانی برای اغلب افراد مبتلا به کم شنوایی می باشند . خصوصیات الکترواگوستیکی سمعک ، باید با خصوصیات باقی مانده شنوایی فرد مبتلا به کم شنوایی ، تطبیق داده شده و سمعک برای گوش آن فرد تنظیم شود . لذا فرد مبتلا به کم شنوایی نمی تواند هر سمعکی را استفاده نماید ، بلکه برای تجویز و تنظیم سمعک باید به متخصص ادیولوژیست مراجعه کند
منبع: سايت پزشكان بدون مرز